Well-abled

Engelli İnsanlarımıza Yönelik Alt Yapısı Olan Deniz Araçları

Proje sahibi : Oasis Med.Ürn.Kim. Turizm Sanayi ve Ticaret A.Ş.
Proje yöneticisi: Tunç Tonger   
  Oasis A.Ş. Yönetim Kurulu Başkanı
Makina Mühendisi
Tasarım yöneticisi: Hacı Mehmet Hekim
  Tasarımcı Mimar
  Montana Yacht Design, İstanbul  
Tasavvuri Mimaranı Türk, İstanbul

Oasis 19 m / y engelsiz deniz aracı projesi

2011 yılının nisan ayında Zonguldak Ereğli ilçesinde bulunan Ustaoğlu Tersanesinde yapımına başlanan ve başarıyla denizde yüzdürülen  19 m boyunda çelik , engelli insanlarımıza yönelik alt yapılarla üretilmiş bir tekne projesidir.
Projenin mühendislik çalışmaları, Gemi İnşaatı Mühendisi Fatih Akcan, Engelli insanlara yönelik alt yapı sistemleri, iç mekan ve dış konsept tasarım işleri ise  Makine Mühendisi Tunç Tonger ve Mimar Hacı Mehmet Hekim tarafından yapılmıştır.
Projenin tüm uygulama çalışmalarını Ustaoğlu Tersanesi büyük bir hassasiyetle üstlenmiş olup, teknemiz 30 temmuz 2012 de başarıyla denize indirilmiştir.

1.PROJENİN KONUSU

Projemiz; doğuştan ya da her hangi bir hastalık veya kaza sebebiyle hayatının bundan sonraki dönemini toplum arasında engelli olarak tabir edilen bir yaşam biçimine  entegre olan insanları için kurgulanmıştır. İçinde bulunduğumuz çağda gerek kamu kurumları gerek belediyeler gerekse devlet sistemi daha yeni yeni engelli insanlara yönelik hizmetler uygulamaktadır. Bu yaptırımları hava alanı düzenlemeleri, köprüler, çevre düzenlemeleri, kamu binaları ve bunlara benzer yapı gruplarında görmeye başladık. Oysa ki spor faaliyetlerinde, iş dünyasında ya da sosyal aktivitelerde içinde bulunduğu durumu hiçbir engel saymayarak ülkemize ulusal ya da uluslararası başarılar ve kazanımlar getiren bu insanlarımızın bu alandaki gereksinimlerine tasarım ekibi olarak geç farkına vardığımız düşüncesindeyiz. Bu eksiklikten yola çıkarak, temsil ettiğimiz sektör grubu içersinde de bu tip oluşumların olmadığı açıkça görülmektedir.  

Toplumun genel anlayışında var olan, engelli insanlara yönelik “ bunu da yapmayıversin” düşüncesini silmek adına, küçük ölçekli teknelerde de engelli insanlarımızın rahatça seyahat edebilmeleri, hiçbir deniz yaşamı engeline takılmadan tasarlanan sistemler sayesinde özgürce ve engelsiz bir deniz yaşamının keyfine varabilmeleri projemizin başlangıcı için yeterli bir gereklilikti. Bu hedef doğrultusunda toplum içersindeki göz önünde bulunan engelli insanlarla tanışarak ve bunların yaşam içerisindeki ihtiyaçlarını öğrenerek projemizin olgunlaşması yolundaki ilk adımları atmış olduk. Çünkü projemizin işleyişi ve çalışma prensipleri tamamen bu insanlara yönelik kurgular içermektedir. Bu kurguları en doğru ve en hatasız yapabilmek, normal standartlardaki bir tekne tasarımından daha fazla efor ve dikkat gerektirmektedir. Tabi bunların hepsi iletişime geçtiğimiz engelli insanları ne kadar doğru anladığımızla ve onlarla ne kadar empati kurabildiğimizle ilgilidir.           
Proje  konseptini, ulusal ya da uluslararası bazda araştırdığımızda bu ölçekte örneklerine ulaşamamız bizi hem üzdü hem sevindirdi. Üzülme nedenimiz bu tip çalışmaların en azından uluslararası bazda düşünülmüş olmasına ihtimal vermemizdi, sevinme nedenimiz ise bu ölçekte bir projenin tasarım ekibimiz tarafından kurgulanmasıydı. Bu da bize çözülmemiş sistem detaylarının sıfırdan tasarlanması ve teknemize entegrasyonu bakımından zorlu bir süreç olacağını göstermektedir. 

1.1 Projenin Gerekçeleri

Engelli insanların engelsiz deniz yaşamına kazandırılması ile bu kişilerin sosyal yaşamlarını hareketlendirmek ve genişletebilmek.

Tasarımımız , hem sorgulayıcı hem de içinde bulunduğu sektöre yönelik alternatif üretim başlığı yaratacak niteliktedir.

Büyük ölçekli tekne örneklerinden daha çok küçük ölçekli teknelerde de bu insanları düşünerek tasarımlar yapmak ve uluslararası platformda ülkemizin engelli insanlara olan duyarlılığına dikkat çekmek.

Proje tasarım olarak, engelli insanların sınırlı bir yaşamdan çıkıp deniz yaşamına diğer insanlar gibi dahil edilmelerini amaçlamaktadır.

1.2 Projenin Amaçları

Ülkemizi her alanda başarı ile temsil eden engelli insanların, deniz yaşamı içerisindeki gereksinimleri ve talepleri doğrultusunda, onlara en uygun alt yapısı olan deniz aracının tasarımlanması; böylece ülkemizde ve dünyada önemli bir yere sahip olan bu kitlelerin deniz yaşantısında da önemli bir yere sahip olmalarını  ve bu tip deniz araçlarında kendilerine yönelik alt yapıların ve yaşam alanlarının standart hale gelebilmesinin sağlanması.

Yaşamın bir çok yönünde imkanları kısıtlı olan bu insanlarımızın denizle olan bağını koparmamak, normal insanların yapabildiği her türlü aktiviteyi kendilerine yönelik tasarlanan alt yapı sayesinde yapabilmesi ve kendilerini deniz ile rehabilite edebilmesi bağlamında yüzme, dalış, yada eğlence amaçlı aktiviteleri bu tasarım modelleri sayesinde yapabilmelerini sağlamak.

Tasarım dünyasında hizmet veren tasarımcıların sadece büyük ve geniş ölçekli teknelerde bu insanlarımızı düşünmelerinin yerine daha küçük ölçekli teknelerde de var olabilmelerini sağlamak adına tasarımlar ve kurgular yapabilmelerinin önünü açmak.

Bu tip alt yapısı ve işlevleri olan tasarımların ülkemiz tarafından insanlığa kazandırılması ile ülkemize hem sosyal sorumluluk adına hem de sektörel bazda yeni ekonomik kaynak oluşturacaktır.

Bu projeyi, turizm sektörüyle ilişkilendirirsek,  sektöre yeni bir alternatif başlık kazandırır ve engelli insanlarımıza yönelik hizmet veren bir turizm sektörü haline gelir. Bu kazanımda ülkemizin turizm sektöründe engelli insanlara hizmet olgusunu öne çıkararak,  bu alanda diğer ülkelere örnek olur.

Bu modelin diğer toplu taşıma deniz araçlarında da örnek teşkil etmesi; vapurlar, yolcu motorları, deniz otobüsü ve feribotlara engelli insanlara yönelik alt yapı sistemlerinin entegre edilmesi ya da yeniden tasarımlanması amaçlanmaktadır.

Bu tasarım sayesinde, engelli insanlara yönelik çözülmemiş bir çok detayı çözüp uygulayarak, sektörde öncü bir hale gelmek ve engelliler için tasarım ve uygulama yönünden, uluslararası eğitim ya da sektör gruplarıyla işbirliği yapmak mümkün olacaktır..

Bir toplumun  sosyal sorumluluk anlayışı  o  toplumun  endüstriyel, kültürel ve insani  seviyesini yansıtır ilkesiyle, bu olguları birbirinden  ayırmayarak, hepsi arasında oluşan sentezi yaratıcı, katılımcı ve dönüştürücü faaliyetlerde kullanmanın ve gerçekleştirmenin temel alınmasını sağlamak.  

Projenin  üretim  aşamasında, engelli insanlara yönelik alt yapı ve işlevsellikten  uzaklaşmadan, modern malzeme ve ekipmanlar kullanarak içinde bulunduğu sektöre  yeni ve farklı bir anlatım diliyle sunulmasını sağlamak.

Tüm bunların yanı sıra, ülkemize gelen tüm yerli yabancı turistlere, resmi kurum ve kuruluş yetkililerine, dünya basınına, önemli bir insani tasarım ve üretim faaliyetinin  ülkemiz tarafından gerçekleştirildiğini, sosyal hizmet - endüstriyel üretim  bazında   anlatmak ve algılatmak amaçlı bir faaliyet  hedeflenmiştir.

1.3 Hedeflenen Gruplar

Ortaya çıkardığımız bu sosyal sorumluluk içerikli endüstriyel tasarım modeli, türk tasarımcılarının,  ulusal veya uluslararası alanda, tasarım, turizm, eğitim ve endüstriyel üretim yapan kurum ve kuruluşlarla işbirlikleri kurmasını sağlayacak, bu özgün tasarımları kabul edilebilir standartlara indirgeyecek ve benzer yaratımlar ortaya çıktıkça sürekli ve kalıcı olarak katkıda bulunacak özelliklere sahiptir.

1.4 Projenin Yararları

Bu projelerin ülkemizde sosyal sorumluluk, tasarım ve üretim faaliyetleri adı altında yeni bir zenginlik olarak hayata geçmesi yeni istihdam  kolları  ortaya  çıkaracak  olması  ve  yukarıda bahsedilen başlıklar  ekonomi üzerindeki etkisine katkı sağlayacaktır.

Genç, yenilikçi bir tasarım ekibi olarak, yeni neslin bakış açılarını genişletmek ve yaratıcılıklarını ortaya çıkarırken kendimizden başka insanların yaşamından beslenerek yeni nesil tasarımlar ortaya çıkarılmasına öncü olacaktır.
Ülkemiz insanlarında insani tasarım olgusuna  merak  uyandırarak  değişik  ama insanımıza   ait  olan işlevselliklere ve yaşam biçimlerine sahip çıkmaya örnek teşkil edecektir.

Bu  insani ve yenilikçi  projenin  en  önemli özelliklerinden birisi ise; sektörler, sivil toplum kurumları ve engelli insanlarımız  arasında  güçlü  bir  iletişim, yeni  ilişki  alanları kuracaktır. Burada sosyal sorumluluk olgusunun birleştirici özelliğinden faydalanılmıştır.

1.5 İlgililik

“ Oasis 19 m / y engelsiz deniz aracı projesi “  Engelli insanlarımıza yönelik ilgisizlik ve düşüncesizlik durumlarını tekrar gözden geçirerek geçmişimizden ders almak bağlamında, eksiklik ve yük olarak gördüğümüz bu insani durumları sahip olduğumuz zenginliğe çevirerek insani tasarım ve üretim sahnesine  kazandırılması  ile  tüm  bu  değerleri  korumak  ve  geliştirmek normlarını içinde barındırmaktadır.

Tarihin her döneminde yaşamış olan, ancak modernleşme ile farklarına varılan engelli insanlarımıza “ Oasis 19 m / y engelsiz deniz aracı projesi “  aracılığı  ile  sosyal sorumluluk olgularından  bağlarımızı   koparmadan  yenileşme  ve  gelişme  bilinci  oluşturarak  bu insanlarımızın deniz yaşamına entegrasyonunu sağlamak  ile  ilgili yeni  bir  ivme  kazandırma  değeri  taşımaktadır.

1.6 Sürdürülebilirlik

“ Oasis 19 m / y engelsiz deniz aracı projesi “  sadece kendi engellilerimiz için değil, ülkemize yurt dışından gelecek olan engelli turistler tarafından kullanılabilirlik özelliği taşımaktadır.

Yeni nesil tasarım çalışmaları ortaya çıkarken İnsanların, engelli ve engelli olmayan olarak ikiye ayrılmasından daha çok her iki kitleninde ihtiyaçları ve gereksinimleri göz önüne alınmasını sağlamak.

Projemiz , hem insani bir değeri olan, hem de üretim endüstrisiyle ortaya çıkan ürün modelini geliştirmeye yönelik devamlılığı olan bir çalışmadır.

2. TASARIM MODELLERİ
2.1 Oasis 19 m / y engelsiz trawler yacht modeli

Projemiz, tam boyu 19 m, tam eni 5.5 m olup, karakter bakımından geniş hacimlere sahip trawler yat modelinden örnek alınarak tasarlandı.Teknemiz yukarıda anlatılan özelliklerle tasarlandığı gibi aşağıdaki senaryo kabiliyetlerine sahip bir tekne olarak üretilmektedir.

2.2 Hidrolik Hareketli Platform Senaryosu

Engelli kişi, tekerlekli sandalye üzerinde iken platform yüzeyine çıkma için, sisteme entegre edilen elektronik algılayıcılar sayesinde kimsenin yardımı olmadan elindeki kumanda vasıtasıyla istediği yüksekliğe getirerek üzerine sevk olacak ve üzerindeyken istediği mesafeye inebilecek. İsterse vücudunu beline kadar denize sokacak isterse sadece ayaklarını serinletebilecek. Tüm bunların yanı sıra ellerini ya da parmaklarını kullanamayan kişiler de tekne personeline sesli komut vererek yukarıda anlatıldığı şekilde sistemi istediği gibi yönetebilirler.

2.3 Hidrolik Hareketli Pasarella Senaryosu

Engelli kişi, üzerinde bulunduğu hareketli platformdan makul bir seviyede pasarellaya kendini sevk edecek ve paserellayı tekneden belirli bir uzaklığa kadar açarak, ister deniz seviyesinin altında, isterse de deniz seviyesinin üzerinde 180 derecelik hareketler yaparak kendini kimsenin yardımı olmadan yine sisteme entegre edilen algılayıcı sensörler sayesinde kumanda ederek kendilerini rehabilite edebilecektir. Tüm bunların yanı sıra ellerini ya da parmaklarını kullanamayan kişiler de tekne personeline sesli komut vererek yukarıda anlatıldığı şekilde sistemi istediği gibi yönetebilirler.

2.4 Hidrolik Hareketli Oturma Grupları Senaryosu

Engelli kişi, tekerlekli sandalyeden tekne üzerinde bulunan oturma gruplarından herhangi birine kendini sevk etmesi isteminde koltuk oturma yüzeylerini otomatik olarak yükseltebilen pistonları yine elindeki kumanda ya da tekne içersindeki dokunmatik ekranda koltuk ara yüzüne gelerek koltuğu istediği kadar alçaltabilecek ve rahatça koltuğa kendini sevk edebilecektir. Yine koltuktan tekerlekli sandalyeye geçmek istediğinde ise koltuğu yükseltip tekerlekli sandalyeye rahatça geçebilecektir. Tüm bunların yanı sıra ellerini ya da parmaklarını kullanamayan engelliler tekne personeline sesli komut vererek yukarıda anlatıldığı şekilde sistemi istediği gibi yönetebilirler.

2.5 Hidrolik Kat Asansör Senaryosu

Engelli kişi, yukarıda anlatılan sistemler kabiliyetiyle, tekne içersinde bulunan asansör vasıtasıyla her kata dilediği gibi inip dilediği gibi çıkabilir. Her katta bulunan otomatik açılıp kapanabilen kat çıkış kapıları sayesinde güvenli sevk yapabilirler. Tüm bunların yanı sıra ellerini ya da parmaklarını kullanamayan kişiler tekne personeline sesli komut vererek yukarıda anlatıldığı şekilde sistemi istediği gibi yönetebilirler.

2.6 Kabin ve ortak alan Kontrol Senaryosu

Engelli kişi, kabinlerinde ya da ortak alanlarda iken, mekan içersindeki çoklu ortam, eğlence ve okuma sistem ekipmanlarını, bu alanlarda bulunan dokunmatik ekrana entegre olmuş arayüzler vasıtasıyla kontrol edebilir, diğer mekanlardan ayrı bir şekilde farklı bir atmosfer yaratabilirler, yine bu arayüzler vasıtasıyla kabin sıcaklıklarını istediği sıcaklığa yükseltip istediği sıcaklığa düşürebilirler. Wc bölümlerinde bulunan otomatik alafranga tuvalet ünitelerini bu sistem vasıtasıyla kontrol edebilirler. Kabin ya da ortak alanlar içersinde bulunan direkt veya indirekt aydınlatma sistemlerini bu kontrol paneli üzerinden açıp kapatıp ya da kısma imkanına sahiptirler. Yine bu dokunmatik ekrana entegre edilmiş menü sayesinde teknenin belirli noktalarına monte edilmiş kamera görüntülerini bulunduğu mekanlardaki dijital ekranlara aktararak teknenin seyir halini görebilirler.

2.7 Arıza Gösterge senaryosu

Yukarıda anlatılan tüm kurgular, ana bir kontrol panosu üzerinden kontrol edilebilmekte ve herhangi bir arıza esnasında, hem kontrol panosu üzerinde hem de bu sisteme entegre edilecek dijital ekipmanlar sayesinde ( dokunmatik ekran vb..) üzerinde belirleyecek ikaz ışıkları sayesinde arıza noktasını gösterecek ve hemen müdahale şansı tanıyacaktır.Bu sistemde de arıza olması halinde teknenin genel alarma sistemine bir uyarı göndererek engelli kişi nerede sıkıntıya girdiyse ana alarm paneli üzerinden yerini gösterecek ve anında yardımlarına koşabilme kabiliyeti sağlayacaktır.

3. SONUÇ

Projemiz sonuç bağlamında ,modernleşmeyle farklarına varılan engelli insanlarımıza ait , deniz yaşamı ile alakalı tüm ihtiyaçları ortaya çıkarmak , onlardan beslenerek sosyal sorumluluk içerikli tasarım ve üretimler gerçekleştirmek ve yeni nesil tasarımcı kuşağın dikkatini kendi insanlarımıza ait olan bu eksikliklere odaklamak amacıyla “Engelsiz”  deniz araçlarının var olabilmelerini,  içinde bulunduğumuz yüzyılda, biz yeni nesil Türk tasarımcıları tarafından yapılan çalışmalar vasıtasıyla sürdürülebilmelerini ve tüm dünyanın dikkatini bu tip teknelere çekmeyi hedefleyen  bir faaliyettir.